Tủ an toàn sinh học và tủ cấy laminar: khác nhau thế nào, bố trí ra sao
Tóm tắt: Tủ an toàn sinh học (biosafety cabinet) bảo vệ người thao tác, mẫu và môi trường nhờ luồng khí hút vào ở mặt trước và lọc HEPA; tủ cấy vô trùng dạng laminar (clean bench) chỉ bảo vệ mẫu, thổi khí sạch về phía người dùng nên không được dùng cho tác nhân gây bệnh hay hóa chất độc. Cả hai tủ cần đặt xa cửa ra vào, lối đi và miệng gió điều hòa, chừa khoảng trống xung quanh theo khuyến cáo nhà sản xuất.
Trong phòng vi sinh, hai loại tủ này trông khá giống nhau nhưng mục đích bảo vệ ngược nhau. Chọn nhầm tủ cấy laminar để làm việc với vi sinh vật gây bệnh là lỗi an toàn nghiêm trọng. Dưới đây là cách phân biệt và bố trí đúng.
Khác nhau giữa tủ an toàn sinh học và tủ cấy laminar
| Tủ an toàn sinh học cấp II | Tủ cấy laminar | |
|---|---|---|
| Bảo vệ người thao tác | Có | Không |
| Bảo vệ mẫu | Có | Có |
| Bảo vệ môi trường | Có, khí thải qua lọc HEPA | Không |
| Hướng luồng khí | Hút vào ở mặt trước, thổi sạch từ trên xuống vùng làm việc | Thổi sạch qua vùng làm việc về phía người dùng (ngang) hoặc từ trên xuống |
| Dùng cho | Vi sinh vật có khả năng gây bệnh, mẫu bệnh phẩm | Pha môi trường, cấy mẫu không gây bệnh, thao tác cần vô trùng |
Tủ an toàn sinh học được phân cấp I, II, III; cấp II phổ biến nhất trong phòng vi sinh, phòng xét nghiệm. Tiêu chuẩn thường được tham chiếu gồm EN 12469 và NSF/ANSI 49. Yêu cầu theo cấp an toàn sinh học của phòng xem phòng xét nghiệm an toàn sinh học.
Bố trí tủ trong phòng
- Đặt xa cửa ra vào và lối đi chính; người đi qua phía sau người thao tác làm nhiễu luồng khí mặt trước.
- Không đặt ngay dưới hoặc đối diện miệng gió điều hòa, quạt.
- Chừa khoảng trống phía trên, hai bên và phía sau theo khuyến cáo nhà sản xuất để tủ hút, thải khí đúng và để bảo trì, thay lọc.
- Tủ an toàn sinh học loại có ống thải ra ngoài cần tuyến ống riêng; phối hợp với thiết kế thông gió và áp suất phòng.
- Gần tủ có bồn rửa tay, khu để rác thải sinh học và dụng cụ hấp tiệt trùng.
Nội thất đi kèm
- Chân đế hoặc bàn đặt tủ đúng chiều cao làm việc, vững, không rung.
- Bàn thao tác cạnh tủ mặt phenolic hoặc inox, chịu cồn và chất khử khuẩn.
- Ghế có chỉnh độ cao để tay thao tác ngang cửa tủ.
- Kệ, tủ để môi trường, vật tư gần tủ nhưng không chắn luồng khí.
Cách phân khu phòng vi sinh xem thiết kế phòng thí nghiệm vi sinh thực phẩm; phòng sinh học phân tử xem thiết kế phòng PCR.
📞 Điện thoại: (028) 36 36 34 76 – Hotline: 0934 517 576 – Email: info@lysonsakylab.vn
Yêu cầu của phòng đặt tủ an toàn sinh học xem phòng xét nghiệm an toàn sinh học cấp II.
So sánh các loại tủ cấp II A2, B2 và cách chuẩn bị phòng xem tủ an toàn sinh học A2 hay B2.
Câu hỏi thường gặp
Tủ cấy laminar có thay được tủ an toàn sinh học không?
Không. Tủ cấy laminar chỉ bảo vệ mẫu và thổi khí về phía người dùng, nên không dùng cho vi sinh vật gây bệnh hoặc hóa chất độc.
Phòng vi sinh nên dùng tủ an toàn sinh học cấp mấy?
Phần lớn phòng vi sinh, phòng xét nghiệm dùng tủ cấp II; cấp cụ thể phụ thuộc tác nhân sinh học và cấp an toàn sinh học của phòng.
Đặt tủ an toàn sinh học ở đâu trong phòng?
Xa cửa ra vào, lối đi và miệng gió điều hòa, chừa khoảng trống xung quanh theo khuyến cáo nhà sản xuất để luồng khí ổn định và dễ bảo trì.
Có thể anh/chị quan tâm: Thi công phòng thí nghiệm thực phẩm.
