Tủ an toàn sinh học cấp II A2 hay B2: khác nhau thế nào và phòng cần chuẩn bị gì

Chọn tủ an toàn sinh học không chỉ là việc của bộ phận mua thiết bị. Mỗi loại tủ đòi hỏi cách thải khí khác nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến đường ống, quạt hút và điều hòa của phòng. Chọn sai loại hoặc chọn muộn sau khi đã thi công thường dẫn đến phải đục trần, đi lại ống. Bài này so sánh các loại tủ cấp II và nêu những gì cần chuẩn bị cho phòng.

Nếu anh/chị chưa rõ tủ an toàn sinh học khác tủ cấy laminar thế nào, xem trước bài tủ an toàn sinh học và tủ cấy laminar.

Các cấp tủ an toàn sinh học

• Cấp I: bảo vệ người và môi trường, không bảo vệ mẫu; ít dùng hiện nay.
• Cấp II: bảo vệ người, mẫu và môi trường; loại dùng nhiều nhất trong phòng vi sinh, xét nghiệm.
• Cấp III: tủ kín hoàn toàn, thao tác qua găng tay gắn liền; dùng cho tác nhân nguy hiểm nhất.

So sánh các loại tủ cấp II theo NSF/ANSI 49

Loại	Vận tốc khí vào tối thiểu	Tuần hoàn khí	Cách thải khí	Hóa chất bay hơi
A1	75 ft/phút (≈0,38 m/s)	Có, phần lớn	Ra phòng hoặc chụp hở	Không phù hợp
A2	100 ft/phút (≈0,5 m/s)	Có, phần lớn	Ra phòng hoặc chụp hở (canopy)	Chỉ lượng rất nhỏ, khi nối chụp hở
B1	100 ft/phút	Một phần	Ống kín (hard duct)	Lượng nhỏ
B2	100 ft/phút	Không, thải 100%	Ống kín riêng	Phù hợp

Năm 2016, NSF/ANSI 49 bổ sung thêm loại C1, có thể vận hành như A2 hoặc nối ống thải. Khi mua tủ, nên yêu cầu nhà cung cấp chứng minh tủ đạt NSF/ANSI 49 hoặc EN 12469.

Nên chọn A2 hay B2

• Chọn A2 cho phần lớn phòng vi sinh thực phẩm, xét nghiệm bệnh viện, nuôi cấy tế bào, phòng an toàn sinh học cấp II. Tủ A2 lắp đặt đơn giản, không phụ thuộc hệ thống thải của tòa nhà.
• Chọn B2 khi mẫu sinh học đi kèm hóa chất bay hơi độc, ví dụ pha chế thuốc độc tế bào. Đổi lại, tủ B2 thải toàn bộ khí ra ngoài nên phòng tốn năng lượng điều hòa hơn và phải có quạt hút chạy liên tục.
• A2 nối chụp hở là giải pháp trung gian khi chỉ dùng lượng nhỏ hóa chất bay hơi.

Chuẩn bị phòng cho từng loại tủ

Với tủ A2

• Đặt xa cửa, lối đi và miệng gió điều hòa để không phá màn khí trước tủ.
• Chừa khoảng trống phía trên tủ cho khí thải thoát ra và để thay lọc HEPA.
• Nếu nối chụp hở, cần ống thải và quạt hút nhưng không cần kín hoàn toàn.

Với tủ B2

• Ống thải kín riêng cho từng tủ, quạt hút đặt cuối đường ống (ngoài trời hoặc trên mái) để ống trong phòng luôn chịu áp âm; xem chọn quạt hút cho tủ hút.
• Cấp bù đủ không khí cho phòng, nếu không cửa phòng sẽ khó mở và tủ không đạt lưu lượng.
• Báo động khi mất lưu lượng thải và liên động giữa quạt hút với tủ.

Cách tính lưu lượng thải và chênh áp phòng xem thông gió và áp suất phòng thí nghiệm.

Nội thất đặt cạnh tủ an toàn sinh học

• Bàn đặt tủ phải chịu được khối lượng tủ và không rung; có thể dùng bàn khung inox hoặc khung thép sơn epoxy chuyên cho thiết bị nặng; xem bàn thí nghiệm inox.
• Bố trí bàn phụ, xe đẩy và tủ ấm cạnh tủ để hạn chế đi lại khi thao tác.
• Nếu phòng yêu cầu cấp sạch, xem phòng sạch trong phòng thí nghiệm.

Danh mục thiết bị, nội thất cho phòng vi sinh xem thiết bị và nội thất phòng vi sinh. Lý Sơn Sa Kỳ Lab khảo sát thực địa miễn phí tại TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng để tư vấn bố trí tủ và hệ thống thải khí ngay từ đầu.

📞 Điện thoại: (028) 36 36 34 76 – Hotline: 0934 517 576 – Email: info@lysonsakylab.vn

Câu hỏi thường gặp

Tủ an toàn sinh học cấp II A2 và B2 khác nhau thế nào?

Theo NSF/ANSI 49, cả hai có vận tốc khí vào tối thiểu 100 ft/phút (khoảng 0,5 m/s). Tủ A2 tuần hoàn phần lớn không khí qua lọc HEPA và thải phần còn lại ra phòng hoặc qua chụp nối ống hở. Tủ B2 không tuần hoàn, toàn bộ khí thải được dẫn qua ống kín ra ngoài nên dùng được cho hóa chất bay hơi độc.

Khi nào nên chọn tủ an toàn sinh học B2?

Khi thao tác với mẫu sinh học kèm hóa chất bay hơi độc hoặc chất phóng xạ bay hơi với lượng đáng kể, ví dụ pha chế thuốc độc tế bào. Nếu chỉ làm vi sinh, nuôi cấy thông thường thì tủ A2 thường đủ và rẻ hơn khi vận hành.

Tủ A2 có cần nối ống thải ra ngoài không?

Không bắt buộc. Tủ A2 có thể thải khí đã lọc HEPA trở lại phòng. Nếu có dùng lượng nhỏ hóa chất bay hơi, có thể nối qua chụp hở (canopy) để dẫn khí ra ngoài mà không làm thay đổi cân bằng khí của tủ.

Lắp tủ B2 cần chuẩn bị gì cho phòng?

Cần đường ống thải kín riêng, quạt hút đặt cuối đường ống, cấp bù đủ lượng không khí cho phòng và báo động khi mất lưu lượng thải. Việc này nên tính ngay từ giai đoạn thiết kế thông gió.