Phòng xét nghiệm an toàn sinh học cấp II (BSL-2): yêu cầu, bố trí và nội thất
Tóm tắt: Phòng xét nghiệm an toàn sinh học cấp II (BSL-2) là cấp phổ biến nhất ở bệnh viện, CDC và phòng vi sinh, được làm việc với vi sinh vật nhóm 1 và 2 theo Nghị định 103/2016/NĐ-CP. Ngoài điều kiện của cấp I, cấp II phải có tủ an toàn sinh học, hệ thống thu gom, xử lý nước thải, khu xét nghiệm tách riêng và biển báo nguy hiểm sinh học; cơ sở tự công bố với Sở Y tế.
Phần lớn phòng xét nghiệm vi sinh ở bệnh viện, trung tâm kiểm soát bệnh tật và phòng kiểm nghiệm thực phẩm đều ở mức an toàn sinh học cấp II. Bài này tóm tắt yêu cầu pháp lý, cách bố trí mặt bằng và nội thất cho phòng BSL-2. Nếu cần tìm hiểu cấp cao hơn, xem phòng xét nghiệm an toàn sinh học cấp 3.
Căn cứ pháp lý
Điều kiện an toàn sinh học tại phòng xét nghiệm được quy định tại Nghị định 103/2016/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 155/2018/NĐ-CP. Nghị định chia vi sinh vật gây bệnh thành 4 nhóm nguy cơ và chia cơ sở xét nghiệm thành 4 cấp:
| Cấp cơ sở | Vi sinh vật được làm việc | Hình thức |
|---|---|---|
| Cấp I, cấp II | Nhóm nguy cơ 1 và 2 | Tự công bố với Sở Y tế |
| Cấp III, cấp IV | Nhóm nguy cơ 1 đến 4 theo phạm vi được cấp | Bộ Y tế cấp giấy chứng nhận |
Anh/chị nên đối chiếu văn bản hiện hành trước khi lập hồ sơ, vì các quy định có thể được sửa đổi.
Yêu cầu chính của phòng an toàn sinh học cấp II
Cấp II gồm toàn bộ yêu cầu của cấp I (bề mặt dễ lau rửa, trang bị sơ cứu và xử lý sự cố, nhân sự được tập huấn, quy trình thao tác) và bổ sung:
- Tủ an toàn sinh học là thiết bị bắt buộc.
- Hệ thống thu gom, xử lý nước thải hoặc thiết bị xử lý nước thải.
- Khu xét nghiệm được tách riêng với các khu khác, cửa ra vào có biển báo nguy hiểm sinh học.
- Nhân viên xét nghiệm và người phụ trách an toàn sinh học được tập huấn an toàn sinh học từ cấp II trở lên.
Bố trí mặt bằng phòng BSL-2
Một phòng BSL-2 điển hình gồm các khu theo thứ tự đi vào:
- Khu tiếp nhận mẫu: bàn nhận mẫu, tủ lạnh lưu mẫu, pass box nếu mẫu chuyển từ ngoài vào.
- Khu đệm, thay đồ: móc áo choàng, bồn rửa tay inox van nhấn gối gần cửa ra.
- Khu xét nghiệm: tủ an toàn sinh học, bàn thao tác, tủ ấm, máy ly tâm có nắp kín.
- Khu xử lý chất thải: nồi hấp tiệt trùng, thùng chứa chất thải lây nhiễm.
Nguyên tắc chung là đi một chiều từ sạch sang bẩn và không để mẫu đi ngược qua khu sạch. Với khu sinh học phân tử, cách chia khu chi tiết xem thiết kế phòng PCR theo luồng một chiều.
Vị trí đặt tủ an toàn sinh học
- Đặt xa cửa ra vào, xa lối đi chính và xa miệng gió điều hòa để luồng khí ngang không làm hỏng màn khí trước tủ.
- Chừa khoảng trống phía sau và phía trên theo hướng dẫn của nhà sản xuất để bảo trì và thay lọc.
- Nếu dùng tủ thải khí ra ngoài, cần tính trước đường ống thải và quạt; xem thông gió và áp suất phòng thí nghiệm.
Khác biệt giữa tủ an toàn sinh học và tủ cấy laminar xem tủ an toàn sinh học và tủ cấy laminar.
Nội thất cho phòng an toàn sinh học cấp II
- Bàn thao tác: mặt nhẵn, không thấm nước, chịu chất khử trùng như cồn, Javen. Mặt phenolic hoặc inox 304 đều phù hợp; mặt gỗ phủ melamine không nên dùng.
- Sàn, tường: liền mạch, góc bo, dễ lau; xem vật liệu sàn, tường, trần.
- Chậu rửa: chậu sâu, vòi không chạm tay; xem cách chọn chậu rửa phòng thí nghiệm.
- Tủ, kệ: hạn chế kệ hở, ưu tiên tủ có cánh để dễ vệ sinh.
Danh sách thiết bị, nội thất cho phòng vi sinh xem thiết bị và nội thất phòng thí nghiệm vi sinh.
Dự án tham khảo
Lý Sơn Sa Kỳ Lab đã thi công nội thất khoa xét nghiệm Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP. Đà Nẵng và nhiều phòng xét nghiệm bệnh viện. Xem thêm thi công phòng xét nghiệm bệnh viện. Chúng tôi khảo sát thực địa miễn phí tại TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng.
📞 Điện thoại: (028) 36 36 34 76 – Hotline: 0934 517 576 – Email: info@lysonsakylab.vn
Chọn loại tủ cấp II phù hợp xem tủ an toàn sinh học A2 hay B2.
Câu hỏi thường gặp
Phòng xét nghiệm an toàn sinh học cấp II được làm việc với vi sinh vật nhóm nào?
Theo Nghị định 103/2016/NĐ-CP, cơ sở xét nghiệm cấp I và cấp II được làm việc với vi sinh vật nhóm nguy cơ 1 và 2. Vi sinh vật nhóm 3 và 4 thuộc phạm vi của cơ sở cấp III và cấp IV.
Phòng an toàn sinh học cấp II có bắt buộc tủ an toàn sinh học không?
Có. Tủ an toàn sinh học là trang thiết bị bắt buộc của cơ sở xét nghiệm cấp II, cùng với hệ thống thu gom, xử lý hoặc thiết bị xử lý nước thải.
Ai cấp chứng nhận an toàn sinh học cấp II?
Cơ sở cấp I và cấp II tự công bố đủ điều kiện an toàn sinh học với Sở Y tế tỉnh, thành phố. Cơ sở cấp III và IV do Bộ Y tế cấp giấy chứng nhận.
Phòng cấp II có cần áp suất âm không?
Áp suất âm và lọc HEPA khí thải là đặc trưng của phòng cấp III. Với cấp II, điều cần làm đúng là tủ an toàn sinh học đạt chuẩn, phòng tách riêng, cửa có biển báo nguy hiểm sinh học và thông gió hợp lý; nhiều đơn vị vẫn thiết kế dòng khí đi từ khu sạch vào khu xét nghiệm để tăng an toàn.
Có thể anh/chị quan tâm: Báo giá nội thất phòng thí nghiệm.
