Top 5 mẫu bàn thí nghiệm được sử dụng nhiều nhất trong phòng lab

Một phòng lab trang bị thiết bị tốt vẫn có thể vận hành kém nếu chọn sai bàn: nhân viên phải đi vòng xa để rửa dụng cụ, hóa chất để lẫn trên mặt thao tác, cân phân tích dao động vì đặt cạnh cửa gió. Phần lớn các vấn đề đó bắt nguồn từ việc chọn mẫu bàn chưa khớp với quy trình.

Bài viết này tập trung vào 5 mẫu bàn thí nghiệm được dùng nhiều nhất trong các dự án Lý Sơn Sa Kỳ Lab đã thi công: mỗi mẫu có kích thước tham khảo, vật liệu, khi nào nên dùng và sản phẩm tương ứng. Nếu bạn cần tổng quan đầy đủ về cách phân loại, xem thêm bài các loại bàn thí nghiệm phổ biến và so sánh chi tiết.

1. Bàn thí nghiệm trung tâm (island bench)

Bàn trung tâm đặt độc lập giữa phòng, thao tác được từ hai phía. Đây là mẫu tạo ra nhiều vị trí làm việc nhất trên cùng diện tích, thường dùng cho phòng lab đa năng, phòng thực hành trường học và phòng QC có nhiều kỹ thuật viên.

• Kích thước tham khảo: sâu khoảng 1500 mm (hai phía, mỗi phía 750 mm), cao 800–850 mm, dài theo module 1200–3600 mm.
• Cấu tạo: khung thép sơn tĩnh điện hoặc khung C-frame, tủ dưới dạng module, giá kệ thuốc thử ở giữa, ổ điện và có thể thêm chậu rửa ở đầu bàn.
• Khi nào nên dùng: phòng đủ rộng để chừa lối đi 1,2–1,5 m quanh bàn; cần làm việc nhóm hoặc giảng dạy.
• Lưu ý: cần đi điện, nước, xả từ sàn hoặc trần nên phải chốt vị trí sớm trong thiết kế.

Sản phẩm tương ứng: bàn thí nghiệm trung tâm có chậu rửa. Phân tích sâu hơn trong bài bàn thí nghiệm trung tâm: ưu nhược điểm.

2. Bàn thí nghiệm áp tường (wall bench)

Bàn áp tường chạy dọc chu vi phòng và là mẫu có số lượng lớn nhất trong hầu hết phòng lab. Vị trí sát tường giúp đi ống nước, ổ điện, khí nén gọn gàng và giữ lối đi giữa phòng thông thoáng.

• Kích thước tham khảo: sâu 750 mm, cao 800 mm (ngồi) hoặc 850–900 mm (đứng), dài theo module 1200 mm.
• Cấu tạo: mặt phenolic hoặc epoxy có gờ chống tràn, tủ dưới, kệ treo tường hoặc tủ treo phía trên.
• Khi nào nên dùng: phòng nhỏ và vừa, các vị trí đặt thiết bị cố định như máy đo pH, máy quang phổ, lò nung nhỏ.

Sản phẩm tương ứng: bàn áp tường có hộc tủ treo và bàn thí nghiệm inox cho khu vực cần vệ sinh thường xuyên.

3. Bàn thí nghiệm có chậu rửa (sink bench)

Gần như phòng lab nào cũng cần ít nhất một vị trí rửa dụng cụ. Bàn có chậu rửa gom chậu, vòi, giá phơi và tủ chứa dụng cụ vào một cụm, giúp tách khu vực ướt khỏi khu vực cân và thao tác khô.

• Chậu rửa: nhựa PP chịu hóa chất cho lab hóa; inox 304 cho lab vi sinh, thực phẩm.
• Bố trí: đặt ở đầu bàn trung tâm hoặc cuối dãy bàn áp tường, gần đường cấp thoát nước; nên kèm giá phơi dụng cụ.
• Lưu ý: số chậu rửa phụ thuộc số người và loại công việc, nên xác định cùng đơn vị thiết kế thay vì áp một tỷ lệ cố định.

Sản phẩm tương ứng: bàn áp tường có bồn rửa, bàn áp tường có chậu rửa và bàn chậu rửa phòng thí nghiệm.

4. Bàn thí nghiệm góc (chữ L, chữ U)

Bàn góc nối hai hoặc ba dãy bàn áp tường thành hình chữ L hoặc U, tận dụng phần góc phòng thường bị bỏ trống. Mẫu này phù hợp phòng nhỏ, phòng một người thao tác hoặc khu vực cần nhiều mặt bàn trong tầm với.

• Kích thước tham khảo: mỗi cạnh theo module 1200 mm, sâu 750 mm; phần góc thường làm tủ góc hoặc để trống chân.
• Khi nào nên dùng: phòng dưới khoảng 20 m², phòng thiết bị, phòng chuẩn bị mẫu.

Sản phẩm tương ứng: bàn áp tường chữ L và bàn áp tường chữ U. Cách sắp xếp các dãy bàn xem thêm ở bài lập kế hoạch và thiết kế bố cục phòng thí nghiệm.

5. Bàn đặt cân chống rung (balance table)

Cân phân tích 4–5 số lẻ rất nhạy với rung động và luồng gió. Bàn cân chuyên dụng có mặt đá granite hoặc đá nhân tạo đặt trên đệm giảm chấn, tách rời khỏi khung bàn, nên rung từ người tì tay hoặc thiết bị bên cạnh ít truyền sang cân.

• Vị trí: xa cửa ra vào, cửa gió điều hòa, tủ hút và máy ly tâm; sát tường chịu lực là tốt nhất.
• Phụ kiện: lồng kính chắn gió cho cân phân tích khi phòng có luồng gió mạnh.
• Khi nào nên dùng: phòng QC, phòng hóa phân tích, phòng dược. Cân kỹ thuật 1–2 số lẻ thường chỉ cần bàn áp tường chắc chắn.

Sản phẩm tương ứng: bàn cân chống rung 1 vị trí, bàn cân chống rung 2 vị trí và bàn cân khung inox.

Bảng so sánh 5 mẫu bàn thí nghiệm

Cách chọn mẫu bàn thí nghiệm trong 5 bước

1. Liệt kê quy trình: nhận mẫu, cân, xử lý, phân tích, rửa dụng cụ; mỗi bước cần loại bàn nào.
2. Đo mặt bằng: chừa lối đi 1,2–1,5 m, xác định tường nào đi được điện nước. Tham khảo kích thước tiêu chuẩn bàn thí nghiệm.
3. Chọn vật liệu mặt bàn theo hóa chất sử dụng: xem so sánh vật liệu mặt bàn thí nghiệm và mặt bàn chịu hóa chất.
4. Kiểm tra tiêu chuẩn: bàn của Lý Sơn Sa Kỳ Lab được thử nghiệm theo EN 13150:2020 và EN 1730:2012; chi tiết ở bài tiêu chuẩn bàn thí nghiệm.
5. Lập dự toán: đối chiếu báo giá bàn thí nghiệm và yêu cầu bản vẽ phác thảo miễn phí trước khi đặt hàng.

Dự án thực tế

Các mẫu bàn trên đã được Lý Sơn Sa Kỳ Lab lắp đặt tại nhiều phòng lab, ví dụ phòng phân tích Công ty An Phát Sài Gòn, phòng lab Dược phẩm Cửu Long và phòng lab Westfood Hậu Giang.

Câu hỏi thường gặp

Mẫu bàn thí nghiệm nào được dùng nhiều nhất?

Bàn áp tường và bàn trung tâm chiếm phần lớn số bàn trong một phòng lab thông thường. Bàn áp tường tận dụng chu vi phòng và dễ đi điện nước, còn bàn trung tâm cho phép nhiều người thao tác cùng lúc từ hai phía. Bàn có chậu rửa, bàn góc và bàn cân thường được bổ sung theo nhu cầu cụ thể.

Chiều cao bàn thí nghiệm bao nhiêu là phù hợp?

Bàn làm việc ngồi thường cao khoảng 750–800 mm, bàn thao tác đứng khoảng 850–900 mm. Module tiêu chuẩn của Lý Sơn Sa Kỳ Lab là 1200 × 750 × 800 mm, có thể điều chỉnh theo người dùng và thiết bị.

Nên chọn mặt bàn phenolic, epoxy hay inox?

Phenolic phù hợp đa số phòng lab hóa, sinh, thực phẩm nhờ chịu hóa chất tốt và giá hợp lý. Epoxy chịu nhiệt và hóa chất mạnh hơn nhưng giá cao hơn. Inox 304 hoặc 316L phù hợp phòng vi sinh, thực phẩm, dược cần vệ sinh thường xuyên, nhưng kém chịu một số axit chứa clorua.

Bàn đặt cân có bắt buộc phải có mặt đá chống rung không?

Không có quy định bắt buộc, nhưng với cân phân tích 4–5 số lẻ, bàn cân có mặt đá tách rời khung bàn giúp giảm rung và cho kết quả ổn định hơn. Nên đặt bàn cân xa cửa ra vào, cửa gió điều hòa và tủ hút.

Giá một mẫu bàn thí nghiệm khoảng bao nhiêu?

Theo bảng giá tham khảo của Lý Sơn Sa Kỳ Lab, mặt bàn phenolic 1500 × 750 mm từ khoảng 5,2 triệu đồng, mặt inox 304 từ khoảng 8,5 triệu đồng (chỉ phần mặt bàn); bàn áp tường hoàn chỉnh kèm tủ 1500 × 750 × 800 mm khoảng 15,5 triệu đồng (chưa VAT). Kích thước đặc biệt thường cộng thêm 10–30%, thời gian sản xuất 15–30 ngày làm việc, bảo hành 1 năm.

Kết luận

Không có mẫu bàn nào tốt nhất cho mọi phòng lab. Bàn áp tường và bàn trung tâm tạo khung chính, bàn có chậu rửa tách khu vực ướt, bàn góc tận dụng không gian nhỏ, còn bàn cân chống rung giúp kết quả cân ổn định. Hãy bắt đầu từ quy trình làm việc, sau đó mới chọn mẫu và vật liệu.

Cần tư vấn bố trí và báo giá theo mặt bằng thực tế, liên hệ Lý Sơn Sa Kỳ Lab qua hotline 0934 517 576 hoặc email sales@lysonsakylab.vn.