Sự khác nhau giữa cân phân tích và cân kỹ thuật là gì?

Cân phân tích có độ chính xác cao hơn (0,1 mg) so với cân kỹ thuật (0,01 g), thường được sử dụng trong phòng thí nghiệm yêu cầu độ chính xác cao.

Hướng dẫn sử dụng cân phân tích đúng cách (Chuẩn GLP)

Q: Cân phân tích có độ chính xác bao nhiêu?

Thông thường cân phân tích có độ chính xác 0,1 mg (0,0001 g), một số model cao cấp đạt 0,01 mg.

Q: Bao lâu cần hiệu chuẩn cân phân tích?

Nên hiệu chuẩn mỗi ngày trước khi sử dụng hoặc khi thay đổi điều kiện môi trường như nhiệt độ và độ ẩm.

Q: Có nên đặt cân phân tích gần cửa sổ?

Không nên. Gió và sự thay đổi nhiệt độ có thể gây dao động và làm sai lệch kết quả cân.

Hướng dẫn sử dụng cân phân tích đúng cách trong phòng thí nghiệm (Chuẩn GLP – Chính xác 0,1 mg)

Trong các phòng thí nghiệm hiện đại, cân phân tích là thiết bị không thể thiếu khi cần xác định khối lượng với độ chính xác đến 0,1 mg. Chỉ một sai lệch rất nhỏ cũng có thể làm ảnh hưởng đến toàn bộ kết quả phân tích hóa học, kiểm nghiệm dược phẩm hoặc nghiên cứu thực phẩm. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách sử dụng và hiệu chuẩn cân đúng chuẩn để đảm bảo độ tin cậy, độ lặp lại và tuân thủ các yêu cầu GLP/GMP.

Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng cân phân tích đúng cách trong phòng thí nghiệm, từ khâu chuẩn bị, hiệu chuẩn (calibration), quy trình cân mẫu, xử lý lỗi thường gặp cho đến bảo trì định kỳ. Dù bạn đang sử dụng các dòng cân của Mettler Toledo, Sartorius hay Ohaus, những nguyên tắc trong bài viết này sẽ giúp bạn giảm sai số, kéo dài tuổi thọ thiết bị và đảm bảo đáp ứng tiêu chuẩn ISO 17025 trong kiểm định phòng thí nghiệm.

1. Cân phân tích là gì?

Cân phân tích là thiết bị đo khối lượng có độ chính xác cao (thường 0,1 mg = 0,0001 g), được sử dụng phổ biến trong phòng thí nghiệm hóa học, dược phẩm, thực phẩm và nghiên cứu khoa học.

Các thương hiệu uy tín như Mettler Toledo, Sartorius hay Ohaus đều cung cấp các dòng cân đạt chuẩn GLP/GMP.

Đặc điểm nổi bật

Độ đọc (readability): 0,1 mg hoặc 0,01 mg
Có buồng kính chắn gió
Tích hợp hiệu chuẩn nội hoặc ngoại
Có cổng kết nối RS232/USB xuất dữ liệu

analytical balance ohaus dv215cd — Cân phân tích (Analytical Balance) là thiết bị cân điện tử có độ chính xác rất cao

2. Vì sao cần sử dụng cân phân tích đúng cách?

Việc sử dụng sai cách có thể gây:

Sai số kết quả thí nghiệm
Mất ổn định phép đo
Hỏng loadcell hoặc cảm biến
Không đạt tiêu chuẩn GLP/GMP/ISO 17025

Trong các phòng thí nghiệm đạt chuẩn như ISO, quy trình cân mẫu luôn được kiểm soát nghiêm ngặt.

3. Chuẩn bị trước khi sử dụng cân phân tích

3.1. Lựa chọn vị trí đặt cân

Bàn chống rung chuyên dụng
Tránh luồng gió từ điều hòa/quạt
Nhiệt độ ổn định 20–25°C
Độ ẩm < 60% RH
Tránh ánh nắng trực tiếp

3.2. Khởi động và làm nóng cân

Cắm nguồn trước khi sử dụng ít nhất 30 phút
Kiểm tra mặt cân sạch và cân bằng (bubble level ở giữa)

3.3. Hiệu chuẩn cân (Calibration)

Có 2 phương pháp:

Hiệu chuẩn nội (Internal Calibration) – nhấn nút CAL
Hiệu chuẩn ngoại (External Calibration) – dùng quả cân chuẩn cấp E2/F1

👉 Nên hiệu chuẩn:

Mỗi ngày trước khi sử dụng
Sau khi thay đổi nhiệt độ phòng
Sau khi di chuyển cân

4. Quy trình sử dụng cân phân tích đúng chuẩn

Bước 1: Kiểm tra và tare

Đóng cửa buồng kính
Nhấn nút “Tare” về 0.0000 g

Bước 2: Đặt vật chứa mẫu

Dùng chén cân, giấy cân hoặc cốc thủy tinh nhỏ
Không đặt trực tiếp hóa chất lên mặt cân

Bước 3: Thêm mẫu

Mở cửa nhẹ nhàng
Dùng spatula sạch
Đóng cửa lại trước khi đọc số

Bước 4: Đợi ổn định

Chờ biểu tượng ổn định (stable indicator)
Ghi lại khối lượng

Bước 5: Vệ sinh sau khi cân

Lau sạch bằng cọ mềm
Không dùng dung môi mạnh

5. Các lỗi thường gặp và cách khắc phục

Lỗi	Nguyên nhân	Cách xử lý
Số nhảy liên tục	Gió, rung	Kiểm tra bàn chống rung
Sai số lớn	Chưa hiệu chuẩn	Thực hiện calibration
Không về 0	Mặt cân bẩn	Vệ sinh và tare lại
Sai lệch sau thời gian dài	Loadcell mòn	Bảo trì định kỳ